ĐÈO GỌI MẸ | Ngày Nay

Khi tôi lên đồn biên phòng Tà Sửa nhận công tác, anh Huy trưởng phòng cán bộ nói nửa đùa nửa thật: con gái vùng ấy đẹp lắm toàn cởi truồng tắm suối. Có ra ngắm thì phải “bí mật áp sát”, bị phát hiện là mang tiếng sĩ quan biên phòng đó.

Tôi là dân thành phố. Đây là lần đầu tiên lên rừng sau mấy năm học trường sĩ quan biên phòng. Có thể, tôi bị ảnh hưởng những câu chuyện phiêu lưu, những bộ phim lính biên phòng phi trên mình ngựa đánh nhau với bọn phỉ.

Anh Tài trưởng đồn nói với tôi: nhiệm vụ chính của đơn vị là đón lõng bắt bọn buôn thuốc phiện tử bên kia biên giới. Lúc trước cũng có mấy toán cướp nhưng giờ “rửa tay gác kiếm” rồi. Hôm nào tớ sẽ dẫn cậu tới nhà một tay giang hồ khét tiếng có cô con gái đẹp nhất vùng này. Tên em ấy là A Sao hiện là giáo viên cấp một.

Tôi hay tới nhà A Sao nói chuyện với bố của em. Ông lầm lì ít nói, khuôn mặt còn hằn vết tát của gấu ngựa. Mấy người trong bản kể với tôi trận hỗn chiến của ông, con gấu trước lúc chết tung ra cú đánh cuối cùng sượt qua mặt để lại vết sẹo dài.

Ông kể tôi nghe những trận đánh với bọn phỉ, ông nói: tôi không cần cái bộ đội biên phòng. Tôi thách thằng cầm đầu đấu võ với tôi, ai thằng người thua phải nghe. Yêu cầu của tôi là chúng mày bỏ vũ khí làm ăn lương thiện, còn tao thua cả nương vườn, trâu bò và ngôi nhà sàn đẹp nhất vùng thuộc về chúng mày.

Bọn phỉ sau bỏ nghề cướp bóc làm dân thiện lương. Tôi được cán bộ tặng bằng khen nhưng nói: bác anh hùng cá nhân, không tốt lắm. Thế là thế nào, khen, rồi lại chê? Ông lẩm bẩm hỏi tôi.

Một câu hỏi mà thời điểm ấy tôi không biết cách trả lời.

A Sao đẹp, rất đẹp, mắt như nai rừng ngơ ngơ ngác ngác. Em kể: anh có biết vì sao gọi là đèo gọi mẹ không? Tôi lắc đầu không nói được vì đang nhai miếng thịt trâu hong gác bếp. A Sao nói tiếp: ngày xưa đói kém, cướp bóc. Có mấy đứa trẻ lạc mẹ đi qua đèo cứ gọi mẹ ơi rồi chết. Tiếng gọi ám vào vách đá. Mùa đông, cuối tháng vách đá lại vọng về tiếng gọi mẹ. Rồi có lúc anh sẽ được nghe.

Anh Nùng đồn phó phụ trách chính trị bảo với tôi: mày nhìn ngực và dáng con A Sao kìa. Loại hoa hậu chưa là cái gì. Tao không cần phong quân hàm cấp tướng, chỉ cần ngủ với nó một đêm thôi là mãn nguyện rồi.

Hồi đó, tôi rất giận và khinh anh. Thấy anh bệnh hoạn, dung tục, đểu cáng mà sao lại phụ trách chính trị được nhỉ? Sau này đọc nhiều sách về tâm lý, phân tâm học...tôi mới biết người như anh không phải của hiếm.

A Sao kể cho tôi nghe về giấc mơ mà em hay gặp. Trong giấc mơ em thấy một chàng trai cưỡi con ngựa trắng đi dọc bờ suối hái hoa cho em. Một cơn lũ tràn qua, em chỉ kịp cầm lấy bó hoa thì nước cuốn trôi.

Khi tỉnh dậy, tay em vẫn cầm hoa, con ngựa đứng cạnh nhưng không thấy anh ấy đâu. Chỉ biết anh là người cứu em. Em gọi, em gào, vách núi lại vọng về tiếng kêu của những oan hồn trẻ thơ gọi mẹ. Như thế là thế nào anh nhỉ?

*****************

.... Anh Nùng nói: mày thấy mấy cái quần lót của các cô giáo ở dây phơi không? Thêu thùa hẳn hoi. Tao thấy lạc quan về cuộc “cách mạng nội y” này. Vẻ đẹp tiềm tàng ở bên trong, nó văn minh, ánh sáng khai hóa của nền văn minh đô thị đã tới vùng cao

Văn minh muôn năm! Đả đảo lạc hậu.

...Anh Nùng nói với tôi bên đống lửa đốt trong sân trường đêm kết nghĩa đồn biên phòng chúng tôi với các giáo viên trường của A Sao câu nói ấy.

Tôi ôm đàn hát:

...”Người yêu ơi mình sắp xa rồi/chân bước đi lòng thấy nao nao/rừng biên cương gọi đón bao chàng/làm trai ngại chi sương gió/ này người yêu ơi hãy giữ lấy lời/ đừng nhìn chung một ánh trăng đầy/ đừng nghĩ tới ai ngoài anh yêu nhé...”

A Sao bó gối ngồi, ý tứ kéo váy xuống tận mắt cá chân. Em vừa nghe tôi hát vừa ném những thanh củi nhỏ vào đống lửa. Em nói: em đã yêu ai là yêu suốt đời cho dù người đó phụ em. Tôi bảo: mù quáng, việc gì phải thế.

A Sao nhìn tôi, nhìn thẳng như tia nắng ban mai không hề bị gẫy. Như thế mới là yêu anh ạ. Em vẫn mơ chàng trai cưỡi ngựa trắng hái hoa tặng em rồi bị lũ cuốn trôi. A Sao nói.

Đột nhiên em hỏi: anh có nhớ con chó Gió nhà em không? Nhớ chứ. Nó là giống lai Béc Giê với sói rừng. Khôn, dũng mãnh và trung thành. Nó chết để cứu bố em trong một trận giao tranh với bọn phỉ.

Em cũng sẽ trung thành, chung thủy như nó với người em yêu.

Tôi định nói em mơ mộng quá. Nhưng thôi, nói làm gì. Có thể em sẽ gặp một thằng Sở Khanh, rồi em sẽ tỉnh ra và cười vào tình yêu của chính mình. Tôi thầm nghĩ như vậy, mong như vậy. Tôi là người độc ác.

....Anh Nùng lầu bầu: đừng bao giờ chúc tao ngủ ngon. Chỉ cái gì cho vào mồm được mới là ngon. Ngủ với A Sao mới là ngon, là sướng. Dân thành phố nhà mày không thực tế, phức tạp, kiểu cách quá.

*********

Hơn mười năm sau tôi đi công tác qua vùng này. Mọi sự đã thay đổi, đồn biên phòng và trường của A Sao đã thành ngôi nhà tầng khang trang. Điện đã phủ vào từng bản nhỏ.

Tôi ngồi với bố A Sao nghe ông kể A Sao cứu học sinh khi trường bị lũ quét. Mấy ngày sau mới tìm được xác A Sao...

Tôi chợt hỏi: tay em ấy có cầm hoa không bác? Ông ngạc nhiên nhìn tôi hỏi lại: sao cậu biết.

Tôi tu hết bát rượu ngô rồi nói: cháu nghĩ là như vậy. Tôi còn định nói thêm: con gái bác chết như vậy còn hạnh phúc với giấc mơ của mình. Cuộc đời rất xấu xí bác ạ. Nhưng tôi không nói.

Nửa đêm hôm đó trời mưa rất to. Tôi nghe tiếng bên ngoài như tiếng trẻ con gọi mẹ. Khắc khoải, day dứt, đau đớn, thiết tha.

Tôi hình dung A Sao đang ở đó an ủi vong linh những đứa trẻ thơ trên đèo Gọi Mẹ.

…Rồi tôi chợt nhớ lúc ngồi trên xe. Tôi thấy một con ngựa trắng không người cưỡi đang bình yên gặm cỏ dưới chân đèo.

CHIẾN TRANH

Mắt con hỏi

Ba ơi! Sao con người phải bắn giết nhau?

Con chỉ muốn chiến tranh là trận giả

Ba nói: nhân danh lòng ái quốc

Mẹ hỏi tôi?

Sao hai đứa con của mẹ lại bắn nhau

Con nói: nhân danh chủ nghĩa

Mẹ thở dài sao chúng mày ác vậy