Nếu bạn từng ăn ở nhà hàng Tàu, chắc quen cảnh nhân viên dẫn đến trước bể cá: “Anh chị chọn con nào ạ?” Những con cá béo múp lượn quanh, chưa biết số phận mình sắp được “lên bàn”. Câu chuyện kinh tế Việt Nam hôm nay – tiếc thay – cũng giống vậy. Chỉ khác là “đầu bếp” là cơ quan điều tra, còn “bể cá” là giới doanh nhân từng được tung hô trên truyền thông.
Trong vài năm qua, người ta đã quá quen với những cái tên từng sáng rực trên bảng vàng Forbes rồi bỗng chốc chìm vào bóng tối. Từ Trịnh Văn Quyết của FLC, Đỗ Anh Dũng của Tân Hoàng Minh, Trương Mỹ Lan của Vạn Thịnh Phát, đến Trần Quí Thanh – “ông vua nước giải khát”. Tất cả đều đi chung một con đường: khởi đầu bằng những giấc mơ lớn, kết thúc bằng chiếc còng lạnh.
Tháng 10/2025, bể cá lại sủi tăm. Cái tên mới: Nguyễn Hòa Bình – Shark Bình. Người từng hô hào “khởi nghiệp để thay đổi thế giới” nay bị khởi tố hai tội danh: lừa đảo chiếm đoạt tài sản và vi phạm quy định về kế toán. Những tầng nấc tài chính phức tạp trong hệ sinh thái công nghệ của anh được mở ra như một mê cung, và con đường ra xem ra chỉ có một – trại giam.
Chưa kịp nguội, mạng xã hội lại “dậy sóng” khi Ngân 98, biểu tượng của sắc đẹp nhân tạo và quyền lực ảo, bị bắt vì buôn bán thực phẩm giả. Cảnh cô gào thét, giãy giụa giữa trụ sở công an nhanh chóng thành meme lan truyền. Từ idol TikTok đến bị can, chỉ cách nhau vài cú share.
Từ doanh nhân ngàn tỉ đến KOL triệu follow, tất cả cùng chung một ảo tưởng: rằng danh tiếng và tiền bạc là tấm khiên bất khả xâm phạm. Nhưng ở Việt Nam, không ai thực sự đứng trên luật. Khi tiền dễ kiếm, người ta quên mất rằng luật pháp không có “nút block”.
Những vụ án nối tiếp nhau như một chuỗi domino, mỗi viên ngã lại đập vào lòng tin công chúng thêm một lần nữa. Cứ mỗi khi dư luận vừa kịp thở, lại có một cái tên mới rơi vào vòng xoáy điều tra. Người dân đọc báo sáng, nhấp ngụm cà phê, lại thì thầm câu quen thuộc:
“Lại thêm một con cá béo nữa.”
Thị trường, truyền thông, và mạng xã hội – tất cả như bể nước lớn, nơi cá lớn nuốt cá bé, và đôi khi chính cá lớn cũng bị… vớt lên. Trong một nền kinh tế mà đồng tiền chảy nhanh hơn đạo đức, câu hỏi cuối cùng vẫn cứ vang vọng, lạnh như đáy bể:
Ai sẽ là người tiếp theo?